Facebook

Jumelage nieuwsbrief

Bezoek van PUM aan Kita - 14 november t/m 1 december 2001

Ruud Joling, Henk van Veldhoven

De hobbyclub van de Shell in Amsterdam is om verschillende redenen opgeheven. Een grote hoeveelheid gereedschappen en machines uit deze club is naar Kita in Mali (West-Afrika) gestuurd. De stichting Jumelage Voorschoten-Kita heeft hierbij een helpende rol gespeeld. De coöperatie in Kita is een nog jonge onderneming van een 20-tal hout- en metaalbewerkers.

De coördinator van de Jumelage in Kita, de heer Cherif Coulibaly en de voorzitter van de coöperatie de heer Samba Barry, hebben bij de PUM (programma uitzending managers) in Den Haag een verzoek ingediend voor technische assistentie voor het volgende:
• Het plaatsen en installeren van de machines.
• Instructies over het gebruik van de machines aan de leden van de coöperatie.
• Assistentie op het gebied van bedrijfsvoering.

De PUM heeft twee mensen gestuurd voor een periode van 21⁄2 week, van 14 november t/m 1 december. Deze twee deskundigen waren de heren Ruud Joling en Henk van Veldhoven. Ruud, research assistent, is deskundige op het gebied van elektra en metaalbewerking, als voormalig lid van de hobbyclub kent hij alle machines. Henk, leraar meubelmaken, heeft vele jaren in de tropen gewerkt.

Verslag van het werkbezoek door Henk van Veldhoven

Situatie werkplaatsen
Op het terrein van de coöperatie staat een klein gebouw, onlangs is daar tegenaan een grotere werkplaats gebouwd. Deze twee gebouwen zijn bestemd voor de metaalbewerkers. Voor de houtbewerkers is een aparte werkplaats gepland, door geldgebrek is die nog niet gebouwd.
Het nieuwe gebouw bestaat uit een betonvloer, een skelet van betonpalen met daarop een golfplaten dak. Het oude en nieuwe gebouw zijn mede gefinancierd door de Jumelage in Voorschoten.

Voor de afbouw van de nieuwe werkplaats hebben we een aantal adviezen gegeven, o.a. het aanbrengen van veel ramen en deuren die tijdens
het werk opengezet kunnen worden.

Het eerste (oude) gebouw bevat een werkruimte voor metaalbewerkingmachines en twee magazijnen. Het tweede (nieuwe) gebouw hebben we in tweeën gedeeld, een deel voor de houtbewerking en een kleiner deel voor metaalbewerking. De staat van de machines was redelijk tot goed, weinig roest. Enkele bedieningshandels waren tijdens het transport verbogen of afgebroken, dit is door de coöperatie zelf te repareren. Een paar snoeren waren afgekneld. Op onze aanwijzingen hebben de leden van de coöperatie de 20 machines, met handkracht, op de juiste plaats gezet. Na de indeling bleek dat er voldoende werkruimte overbleef en de bouw van een aparte houtbewerkerswerkplaats vinden we voorlopig nog niet noodzakelijk.

Aansluiten machines
Vanuit Nederland hadden we elektriciteitskabel meegebracht. De douane in Mali deed hier erg moeilijk over. Ik heb Cherif, die ons op kwam halen, erbij geroepen en hem het probleem laten oplossen zodat we geen invoerrechten hoefden te betalen. De coöperatie heeft een leerling elektricien gevraagd om de kabels en de krachtstroomstopcontacten te bevestigen. Ruud heeft hierbij aanwijzingen gegeven. Aanvullende
kabel en materialen is later nog gekocht in de hoofdstad Bamako. De twee werkplaatsen zijn nu voorzien van voldoende krachtstroomstopcontacten.

Het aansluiten van de machines is door Ruud verzorgd. Het aansluiten bestond uit het omschakelen van motoren van 3 x 220 naar 3 x 380 Volt. Hiervoor moest vaak een deel van de machine gedemonteerd worden. Bij sommige machines is gelijk de inwendige bedrading vernieuwd.
Tot aan de laatste dag is Ruud hiermee bezig geweest. Drie machines zijn nog niet aangesloten omdat die niet om te schakelen zijn. Voor deze machines is een transformator nodig.

Instructies aan de coöperatieleden
Zo gauw er machines aangesloten waren konden we instructies geven. Ruud aan de metaalbewerkers en ik aan de houtbewerkers. Bij de metaalbewerkers heeft de voorzitter een redelijke kennis van metaaldraaien. Eén van de houtbewerkers heeft ervaring met houtbewerkingmachines.

Vaklieden in Mali hebben veelal het vak op traditionele wijze in de praktijk geleerd. Zelfstandig werkende ambachtslieden dragen het vak over aan de vele leerlingen die zich zo bekwamen in de werkplaats. Tijdrovende werkzaamheden zoals, zagen en schaven worden door de leerlingen met de hand uitgevoerd. In heel Kita heb ik één werkplaats gezien met een zelfgemaakte cirkelzaagmachine (zonder beveiliging). De coöperatie
kan een goede start zijn voor oudere leerlingen die bij een patron een opleiding gehad hebben en zelf nog geen werkplaats en startkapitaal hebben.

Ik heb de houtbewerkers het veilig gebruik van de machines geleerd en het verwisselen van onderdelen. Als oefening hebben ze een paar kleine meubelstukken gemaakt met verschillende houtverbindingen, er wordt nogal veel gespijkerd. De metaalbewerkers hebben in de laatste week een toegangshek voor het terrein gemaakt. De metaalzaag machine en de draaibank zijn hierbij gebruikt. Tevens het lasapparaat dat via de stichting “Gered Gereedschap” verzonden was.

In Mali wordt in de gebouwen weinig hout gebruikt, dakspanten, kozijnen, ramen en deuren zijn van staal omdat hout opgevreten wordt door de termieten. Het enige hout in een gebouw is het plafond (triplexplaten). De werkzaamheden die de metaalbewerkers denken te verrichten zijn naast laswerk (ze kunnen de ramen en deuren maken voor hun eigen werkplaats) ook metaalverspaning. Het draaien van assen voor ezelkarren, revisie van automotoren en freeswerk voor anderen. De coöperatie is in het bezit van machines waarmee machineonderdelen gemaakt kunnen
worden.

We hebben contact gelegd met de katoenoliefabriek in Kita, voor de levering van onderdelen. De producten voor de houtbewerkers zullen voornamelijk meubels zijn en de opbouw van de ezelkarren. De hout- en metaalbewerkers samen kunnen schoolbanken fabriceren.
Technisch onderwijs is er praktisch niet in Mali. Een onderafdeling van de vakbond is zeer geïnteresseerd in de mogelijkheid om een beroepsopleiding op te zetten. Op het terrein is ruimte genoeg voor leslokalen en men wil dan gebruik maken van de werkplaatsen met de machines. Belangrijk om dit in de gaten te houden, waarschijnlijk kan een opleidingscentrum met hulp van een Nederlandse deskundige opgezet
worden.

Administratie en bedrijfsvoering
Door middel van individuele gesprekken en een ledenvergadering hebben we aan de leden een aantal praktische tips kunnen geven op het gebied van organisatie. We hebben aanwijzingen gegeven over het registreren van de werkuren. Een tabel met de motorvermogens is samengesteld om de gebruikskosten te kunnen berekenen.
In de beginfase is begeleiding van een deskundige noodzakelijk. We hebben in Kita iemand kunnen vinden die bereid is om één of twee ochtenden per week advies te geven aan de coöperatie en de administratie wil controleren. Deze persoon moet hiervoor wel betaald worden.

Wat moet er nog gebeuren?
Vanuit Nederland moet een krachtstroom transformator opgestuurd worden voor de drie machines die nog niet aangesloten zijn. Als deze transformator gearriveerd is dan is het wenselijk om Ruud een week naar Kita te sturen voor het aansluiten en de instructies van de machines. Tevens kunnen er nog wat werkzaamheden uitgevoerd worden zoals het opstellen en aansluiten van de autohefbrug.